احمد جام

احمد بن ابوالحسن جامی معروف به شیخ احمد جام در سال 427 - 440 هجری - در روستای نامق زاده شد. او را گاه پیر جام یا شیخ جام نیز نامیده‌اند. 

وی از عارفان و صوفیان معروف قرن پنجم و ششم هجری قمری است. زادگاه وی نامق از دیار ترشیز یا کاشمر فعلی بوده و مدفن وی در تربت جام می‌باشد. طول عمر وی را بیشتر مراجع ۹۵ سال و بعضی ۹۶ سال ذکر کرده‌اند.

در جوانی رند و  لا ابالی بود و در سن بیست و دوسالگی تحولی روحی به او دست داد و به عرفان و خداشناسی روی آورد. از مردم کناره گرفت و ۱۸ سال در ارتفاعات نامق و کوهستان بزد گوشه گرفت و به مطالعه در قرآن و تفاسیر و تحقیق در حال عرفا پرداخت. 

در چهل سالگی به تعلیم و ارشاد و گفتار و نگارش رساله و کتاب پرداخت. سفرهایی به نقاط مختلف کرد. در این سفرها بود که نفوذی در طبقات مختلف به وجود آورد و مردمانی به گرد او آمدند. شیخ جام در سال 520 - ۵۳۶ هجری- درگذشت. او را در معدآباد که بعدها به تربت جام شهرت یافت دفن کردند.

آثار او عبارت اند از :

آثار :
رساله سمرقندیه
انس‌التائبین
مفتاح‌النجات
روضةالمذنبین و جنةالمشتاقین
کنوزالحکمة
سراج‌السائرین
بحارالحقیقة
دیوان شعر احمد جام
خبة

تاریخ بلعمی ( صفحه ی 11 فارسی ششم دبستان )

این کتاب به ترجمه ی « تاریخ طبری » مشهور است، امّا چون از آثار دیگری نیز استفاده شده است به همین خاطر از شکل ترجمه به صور اثر تألیفی در آمده است. 

این کتاب را ابوعلی محمّد بن محمد بن عبدالله بلعمی وزیر معروف امیر منصور بن نوح سامانی ، از بزرگ مردان قرن چهارم تدوین و تألیف نموده است. علّت شهرت او به بلعمی ، نسبت نیاکان ایشان به « بلعمان » از روستاهای مرو و برخی انتساب ایشان را به « بلعم » از بلاد روم می دانند.

ابوعلي محمد بن محمد، معروف به «بلعمي‌» در سال 352 ق بنا به فرمان امير منصورساماني‌، كتاب «تاريخ طبري‌» را از عربی به فارسی ترجمه كرد و اثري بر جاي گذارد كه‌ امروزه با نام «تاريخ بلعمي‌» شناخته مي‌شود. 

تاريخ بلعمي كه يك ترجمه ی كاملاً «آزاد» است‌، از دو نظر حايز اهميت است‌: يكي‌،قدمت و ديگري‌، نوآوري در تدوين حوادث تاريخي‌. لذا شايسته است كه اين اثر، به‌طور مستقل ـ و نه صرفاً به عنوان يك ترجمه ـ مورد توجه قرار گيرد. 

نثر كتاب با آن كه از كهن‌ترين نثرهاي برجا مانده ی فارسی است امّا به دور از تركيبات‌عربي و واژه‌هاي ناآشنا ، نثري است ساده‌، فصيح و مانند آب روان‌.

سعدی ( صفحه ی 11 فارسی ششم دبستان )

ابو محمد مشرف الدین مصلح بن عبدالله سعدی شیرازی در حدود سال 606 هجری در شیراز به دنیا آمد. خانواده‌اش از عالمان دین بودند و پدرش در دستگاه دیوانی اتابک سعد بن زنگی، فرمانروای فارس شاغل بود. پس از درگذشت پدر، سعدی که هنوز نوجوان بود، به توصیه اتابک برای ادامه ی تحصیل عازم بغداد شد و در مدرسه ی مشهور نظامیه و دیگر حوزه‌های علمی آن شهر به دانش‌آموزی پرداخت. تا ۶۲۳ (هجری قمری) (۱۲۲۶ (میلادی)) سعدی به عنوان طالب علم در بغداد ماند و از محضر استادانی چون شیخ ابوالفرج جوزی و شیخ شهاب‌الدین سهروردی بهره برد. پس از دانش‌آموختگی تصمیم به ترک بغداد گرفت ولی چون ایالت فارس ناامن و محل تاخت و تاز مغولان بود، به شیراز بازنگشت و برای حج گزاردن و جهانگردی یک رشته سفرهای طولانی را در پیش گرفت.
 در این که سعدی از چه سرزمین‌هایی دیدن کرده ، میان پژوهندگان اختلاف نظر است و به حکایات خود سعدی هم نمی‌توان چندان اعتماد کرد، زیرا بسیاری از آنها پایه نمادین و اخلاقی دارند نه واقعی. مسلم است که شاعر به عراق، شام و حجاز سفر کرده است و شاید از هندوستان، ترکستان، آسیای صغیر، غزنه، آذربایجان، فلسطین، یمن و افریقای شمالی هم دیدار کرده باشد. او در این سفرهای سخت ماجراهای بسیار از سر گذراند که اسارتش به دست فرانک‌ها و بردگی در کار ساختمان برج و باروی شهر طرابلس از آن جمله است.
 پس از حدود سی سال جهانگردی، وقتی سعدی به زادگاه خود بازگشت، مردی کهنسال بود (۱۲۵۵ (میلادی)) و ابوبکر بن سعد بن زنگی بر فارس حکومت می‌کرد. سال‌های باقیمانده عمر سعدی به موعظه و نگارش گذشت. با استفاده از تجربه‌ها و آموخته‌هایش کتاب بوستان را در سال ۶۵۵ (هجری قمری) (۱۲۵۷ (میلادی)) به نظم، و گلستان را در سال ۶۵۶ (هجری قمری) (۱۲۵۸ (میلادی)) به نظم و نثر نگاشت.

 علت برگزیدن تخلّص (نام شعری)« سعدی »  به خاطر انتساب استاد سخن به سعد بن اتابک زنگی است که بعد از فوت پدر ، در حمایت ایشان به سر برده است.

ابوالقاسم حالت

ابوالقاسم حالت از شاعران معاصر ایران است که در سال 1292 در تهران متولد شد. پس از پایان تحصیلات ابتدایی و متوسطه در شرکت ملی نفت ایران مشغول کار شد . از پانرده سالگی به سرودن انواع شعر پرداخت و به همین جهت اشعار او در کلیه ی روزنامه ها و مجله های معاصر درج است . 

ذوقش بیشتر به فکاهی سرایی و طنز تمایل داشت و اشعار فکاهی خود را در روزنامه های که سردبیری آن ها را بر عهده داشت و حاجی بابا چاپ کرده است. 

نام های مستعاری که او با انها اشعار خود را چاپ میکرد خروس لاری ، هدهد میرزا ، شوخ و ابولعینک است. حالت به زبانهای انگلیسی و فرانسه و عربی آشنایی داشت و کتاب هایی از هر سه زبان به فارسی ترجمه کرده است.

اخرین پست اداری وی مسئول روابط عمومی و انتشارات و تبلیغات شرکت ملی نفت بود .و در سال 1352 بازنشسته شد. در سالهای اخیر در انجمن های ادبی تهران شرکت می جست و سرانجام در سال 1371 در تهران دیده از جهان فرو بست.

آثار او عبارت اند از :
دیوان اشعار
دیوان خروس لاری - شامل اشعار طنز 
دیوان ابوالعینک - شامل اشعار طنز 
دیوان شوخ - شامل اشعار طنز 
تذکره شاهان شاعر 
گلزار خنده 
پرواز شبنم 
بحر طویل های هدهد
فروغ بینش یا سخنان حضرت محمد با ترجمه فارسی و انگلیسی و رباعیات فارسی 
کلمات قصار حضرت علی - مختصر شکوفه های خرد 
راه رستگاری یا سخنان حسین بن علی با ترجمه فارسی و انگلیسی و رباعیات فارسی


ستدبادنامه  محمّد بن علی ظهیری سمرقندی

یكی از متون داستانی كهن فارسی در قرن ششم هجری كتاب سندباد نامه است كه با نثری مصنوع و دشوار نگارِش یافته و همانند كلیله و دمنه در دهه های گذشته سرمشق نویسندگی بوده است. متن این كتاب به اشعار فارسی و عربی نیز آمیخته است. نویسندة كتاب ظهیرالدین محمد بن علی بن محمّد ظهیری سمرقندی است كه كتابی دیگر به نام اغراض السیّامه فی اعراض الریاسه نیز از او به جای مانده است كه در احوال نامداران تاریخ است.
 سند باد نام حكیم داستانی هند است و سند باد نامه كتابی است نظیر كلیله و دمنه كه نسخه پهلوی آن تا زمان ساسانیان موجود بوده و در عصر نوح بن منصور سامانی مردی به نام خواجه عمیدابوالفوارس قناوزی آن را به فارسی ترجمه كرد و در سال 600 هـ ق محمد بن علی ظهیری سمرقندی آن ترجمه را بازنویسی كرد.

غلام علی حداد عادل

غلامعلی حدادعادل درسال 1324 درتهران متولد شد. و پس از اخذ دیپلم از دبیرستان علوی در 1342، لیسانس فیزیک از دانشگاه تهران (1345)و فوق لیسان از دانشگاه شیراز (1347ه.ش)گرفت اما توسط ساواک از دانشگاه اخراج شد. اما از سال 1348 دوباره به تحصیل در رشته علوم اجتماعی در دانشگاه تهران پرداخت. و در سال 1354 درفلسفه دکتری گرفت.

غلامعلی حداد عادل پس ازاخذ دکتری فلسفه از دانشگاه تهران به تدریس درمرکزتعلیمات عمومی دانشگاه صنعتی شریف پرداخت. پس ازانقلاب نیزمسئولیت های گوناگون اجرایی راعهده داربود که ازآن جمله مدیریت بنیاددایره المعارف اسلامی،ریاست فرهنگستان زبان وادب فارسی،تدریس کلام جدیددرحوزه علمیه قم ودانشگاهها اشاره نمود.وی اخیرا در دوره هفتم مجلس شورای اسلامی به ریاست مجلس نیز منسوب شده است.

الآن ایشان به عنوان نماینده ی مجلس نهم و عضو تشخیص مصلحت نظام و مشاور عالی مقام معظم رهبری اند.